Bel Agnes van Brussel: 06 209 63 489     


Menig Zutphenaar maakt graag een fietstochtje over het nieuwe pad op de oude dijk in Cortenoever. Het pad voert langs de achterzijde van kasteel Reuversweerd dat volledig in de steigers staat. Er wordt hard gewerkt aan het zwaar verwaarloosde huis en het verwilderde park er omheen.

Gepubliceerd in Zutphense Pracht

Wijlen mijn buurman, Hendrik Engbers, sprak altijd met weemoed over Reuversweerd. De verwaarlozing van het kasteel deed hem pijn. Als 16-jarige begon hij zijn loopbaan als landarbeider op het kasteel in dienst van Baron van Sytzama. Zijn ogen glansden als hij erover sprak. “Het park om het huis was zo prachtig!” Dat was mede aan hem te danken. Hij hield van het zware tuinwerk, dat hij met zijn maat, Frits Huurnink, verrichtte. Als de baron en de barones uit rijden gingen in een koets met paarden, namen ze hun pet af. Voor de oorlog was Reuversweerd een befaamd hengstendepot en stoeterij. Mijn buurman schatte het aantal paarden op gemiddeld tachtig. Soms werd er een parade gehouden, waarbij een deftig gezelschap van de baron uitleg kreeg over elk paard.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Kasteel Reuversweerd door de Duitsers gevorderd en in gebruik genomen als radiostation. Ook in mijn eigen boerderijtje, dat vroeger een dienstwoning was voor Reuversweerd, zaten Duitsers. Bij het afstomen van een laagje behang vonden we in 1985 hakenkruisen op de muur.
Aan het einde van de oorlog werd er rondom het kasteel zwaar gevochten. Reuversweerd werd door de Canadezen vanaf de andere kant van de rivier beschoten. Veel omliggende boerderijen gingen in vlammen op. Het kasteel bleef stoer overeind, maar aan de achtergevel waren de granaatinslagen tot voor kort goed te zien. Nu staan er steigers om het huis en wordt er hard gewerkt om de buitenkant van Reuversweerd weer terug te brengen in zijn oude glorie. Het huis is sinds de oorlog niet meer als woonhuis gebruikt en de schade aan het huis werd niet of nauwelijks gerepareerd. Misschien lag er een doem op door de Duitse bezetting en het tragisch lot dat de baron J.G.W.H van Sytzama trof. Kort voor het einde van de oorlog werd hij met zeven andere verzetsstrijders door Nederlandse SS’ers gefusilleerd.
De boerderij naast het kasteel bleef wel in gebruik van de familie en was tot voor kort een melkveehouderij. Mijn buurman bleef de familie trouw en hielp graag mee met de jacht rond het kasteel. De oude feodale sfeer herleefde weer even als Engbers op de trekker achter de jagers aanreed met een speciale aanhangwagen. Op de kar zat een rek waar de geschoten hazen aan hingen en ook een rekje waar de glaasjes jenever na consumptie in achter bleven. Als de jacht was beëindigd gingen de heren naar de orangerie voor de borrel en soep. Daar had Engbers niks te zoeken.

Tot vorig jaar leek Kasteel Reuversweerd op een grauw spookhuis. Er waren ooit wel plannen om er appartementen in te bouwen, maar de vergunning werd geweigerd vanwege de nabijheid van het boerenbedrijf en de bijbehorende stankcirkel. In 2013 startte het project Ruimte voor de Rivier en kwam het kasteel en de boerderij buitendijks te liggen. Aanvankelijk vreesde menig bewoner van Cortenoever voor afbraak van het kasteel, maar het pakte anders uit. Het melkveebedrijf naast het kasteel moest stoppen omdat de oorspronkelijke dijk deels werd afgegraven en bij hoog water de koeien niet snel genoeg in veiligheid gebracht konden worden. Daarmee kwamen er nieuwe mogelijkheden voor de bestemming van Reuversweerd. Er kwam een nieuwe eigenaar, Fred Janssen uit Oeken, directeur van een landmeetbedrijf. Hij onderkende de kwaliteit en schoonheid van Reuversweerd en viel voor de serene rust van het huis en het omringend landschap. Janssen heeft geen haast. Hij neemt de tijd en omringt zich met deskundigen, die hem adviseren op het gebied van bouwhistorie, interieuronderzoek, flora en fauna. Ook over het beperken van het energieverbruik in een monument laat hij zich adviseren. Niet alleen de huizen ook het park zou volgens hem de status van monument moeten krijgen. Aan de hand van oude landkaarten en foto’s heeft hij de structuur alweer terug laten brengen. Wijlen mijn buurman zou er helemaal blij van zijn geworden. Fred Janssen is dagelijks op het landgoed aanwezig en ervaart het enthousiasme van de betrokken deskundigen. Hij geniet van de plek en de dagelijkse ontdekkingen in en om het huis. “Ik ben steeds weer verbaasd over de kwaliteit van het gebouw. Tachtig jaar is het houtwerk verwaarloosd en kijk: Een keer schuren en de kozijnen zijn klaar voor een verfbeurt. Mijn plannen zijn ideëel van aard, maar nog niet concreet. Voorlopig zijn we tot 2022 bezig met restauratie.”



Rijksmonument
Kasteel Reuversweerd en de boerderij ernaast zijn beiden rijksmonument in het buurtschap Cortenoever van de gemeente Brummen. De monumenten liggen op 17 ha grond. Het huis is in 1830 gebouwd in empirestijl en was oorspronkelijk in bezit van de familie Colenbrander. Door het huwelijk van Henriette Engbertina Colenbrander met baron M.P.D. van Sytzama ging de eigendom over op de familie van Sytzama. In 1921 werd het landhuis uitgebreid waardoor een L-vormige plattegrond ontstond. Ondanks schade van de oorlog en schade door verwaarlozing heeft het huis een rijk interieur met veel bijzonderheden. Er zijn fraai gedecoreerde stucplafonds, marmeren schouwen, parketvloeren, luxe behang uit de bouwperiode, lambriseringen en muurlijsten. Bijzonder zijn ook de houten schuifluiken voor de hoge ramen, die een fantastisch uitzicht bieden over het IJssellandschap en de Veluwezoom. De nieuwe eigenaar, Fred Janssen, wil het kasteel en het omliggend park zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat restaureren.



Erfgoedwerkplaats
Op kasteel Reuversweerd is een erfgoedwerkplaats ingericht voor leerlingen van de restauratieopleiding van het Gelders Restauratie Centrum.
Bovendien is er een samenwerkingsafspraak met de TU Delft. Het doel van de erfgoedwerkplaats is om studenten, professionals en monumenteneigenaren het restauratieproces te laten ervaren. De opgedane kennis is voor de toekomst van de restauratiebranche van veel waarde. Afgelopen zomer kregen vijf nieuwe timmerlieden, een metselaar en een leidekker hun diploma uitgereikt op het kasteel.
gepubliceerd in het december/ januari nummer van Zutphen Bruist

Zutphen is een stad vol fraaie monumenten. Elke maand kiest Zutphen Bruist samen met het monumentenblad Zutphense Pracht een monument van de maand

Oude Wand 43/Armenhage 1

Als etser Wim van der Meij uit het raam van zijn atelier aan de Armenhage 1 kijkt, ziet hij een harnas op een stuk stadsmuur. Het harnas lijkt een verwijzing naar zijn werk. Etsen werd ooit bedacht door wapensmeden. Ze lieten bijenwas op het harnas uitharden, tekenden daar met een scherp voorwerp in en goten er azijnzuur over. Op de plekken waar de waslaag was weggekrast, vrat het zuur zich in het metaal: de etsplaat was geboren! "Het is een zeer tijdrovende techniek," vertelt Van der Meij. Hij maakt zo'n acht tot twaalf etsplaten per jaar. Tussendoor maakt hij veel potlood- en pentekeningen. Ook in opdracht voor mensen die een afbeelding van hun huis willen.

Het pand tussen de Armenhage en de Oudewand met een dubbel adres is voor hem een bron van inspiratie. Voor het dubbele adres is een historische verklaring. De plek waar omstreeks 1820 het huidige pand werd gebouwd, maakte ooit deel uit van het driehoekige terrein van het Oude Convent (Adamanshuis of Agnietenconvent). Het convent, dat stamde uit 1340, werd in 1582 opgeheven omdat er nog maar twee bewoonsters waren. In de punt van het terrein, waar de Oudewand en de Armenhage bij elkaar komen, staat nog het beitelhuisje (zo genoemd vanwege de vorm), dat al in 1516 wordt genoemd. Maar behalve het beitelhuisje was iets verderop nog een armenhuisje, precies op de plek waar nu Van der Meij zijn woning en atelier heeft. Het armenhuisje werd in 1820 opgenomen in een nieuw huis. Van de Meij kwam daar achter tijdens opknapwerkzaamheden. De geschiedenis maakt de woning van Van der Meij tot een huis van verrassingen. Het begint er al mee dat het pand qua plattegrond doet denken aan een parallellogram. Daardoor kan de zon op hetzelfde moment door zowel de ramen aan de voorkant (Oudewand) als aan de achterkant (Armenhage) schijnen. De keuken kijkt uit over de Armenhage en een deel van de oude stadsmuur en deed oorspronkelijk dienst als paardenstal. In het atelier op de eerste verdieping zorgen hoge schuiframen voor veel licht. Daar staat de drukpers en de werktafel, waar al die fraaie prenten van Zutphen (maar ook Amsterdam) tot stand komen.

Tekst en foto's: Johan Bosveld en
Verhalen vangen in Cortenoever


Met een mythische zonnekar (een aardappelrooimachine met zeilen erop en een zonnepaneel)) rijdt Cornelis onhoorbaar door de weilanden langs de IJssel in Cortenoever.  Hij vangt en bewaart verhalen op sterk water. Het zijn verhalen die dreigen te verdwijnen, omdat het landschap drastisch verandert.

Lees meer


"Mijn voeten bungelen in het zwembad terwijl ik dit schrijf". Zo begint Esther Jacobs (44)haar Handboek voor wereldburgers. Ze is niet de enige die de grijze luchten, de files en de stress ontvlucht. Jacobs laat zien dat het mogelijk is een inkomen te verwerven op willekeurig welk zonnig eiland.

Lees meer

gepubliceerd in mei 2013 in  De Stentor, De Gelderlander, het leids Dagblad  en veel andere regionale kranten

Cuba wordt door de legendarische Che Guevara en Fidel Castro al snel geïdentificeerd met zijn
politieke systeem. Nu het land onder Raoul Castro liberaliseert, hebben
toeristen haast om nog iets van het oorspronkelijke Cuba te ervaren. De Chevrolets
uit de jaren vijftig en de vervallen koloniale gebouwen zullen misschien
verdwijnen. Wat blijft is de muziek en dans, waarmee de Cubanen, los van politiek,
hun levenslust tonen.


Het is een warme zwoele namiddag en we spoeden ons naar het
mooiste terras van Trinidad om een Mojito
(de nationale cocktail van rum, limoenen en munt)te drinken, terwijl de ondergaande
zon de Caribische zee roze kleurt. Een zevenkoppig orkest speelt daarbij muziek,
die we vooral kennen van Bueno Vista Social Club. Op deze plek is het elke dag feest
met live muziek. Toeristen en Cubanen zitten aan tafeltjes en op de trappen van
dit hoogste plekje van de stad. Hier en daar staat een danspaar op. We zijn alweer
een week op reis door Cuba, maar deze plek met deze muziek voelt meteen als een
hoogtepunt. Trinidad is misschien wel het mooiste koloniale stadje van Cuba, fraai
gelegen op een heuvel. Van boven kijk je langs de pastelkleurige huizen en de kerktoren
uit op de Caribische zee. De keuze voor een restaurant bepalen we hier niet aan
de hand van het menu ( je hoeft niet naar Cuba voor het eten), maar aan de
muziek van het huisorkest, die je buiten al goed kan beluisteren. Na een paar
dagen is er een favoriet. Op mijn verzoek zingt de zanger en gitarist een lied
van volksheld, Benny Moré, een soort Cubaanse Frank Sinatra met de bijnaam El
Barbaro del Ritmo. In Cienfuegos, zijn geboorteplaats, staat een standbeeld van
de in 1963 overleden zanger. Ik loop rond met een boekje over Benny Moré met
songteksten in Spaans en Engels en laat het zien aan het huisorkest, Cuarteto
Isla. Bij de jongste gitarist is er meteen herkenning en na een pauze staat hij
naast mijn tafeltje."Ik ga het proberen," zegt hij en hij wijst op een nummer in
het boekje. Een paar akkoorden en dan zingt hij het romantische Como fue (How
did that happen?) Na het eten lopen we terug naar ons Casa Particular in het
oude centrum. Casas Particulares zijn gewone woonhuizen van particulieren, die
een vergunning hebben om kamers te verhuren. Hoewel gewoon? Het zijn vaak
prachtige koloniale huizen met muurschilderingen, en antieke schommelstoelen op
lommerrijke binnenplaatsen. Die avond maken we in zo'n schommelstoel plannen
voor het vervolg van de reis. Na Trinidad willen we met de bus naar Camaguey,
een busreis van 7 uur. Kaartjes voor de bus moet je een dag tevoren reserveren
bij het meestal buiten de stad gelegen busstation. Individueel reizen vraagt
onvermijdelijk meer tijd dan een georganiseerde reis. Maar het is het waard. Elke
keer als ik weer een buslading toeristen hoor toespreken: " U heeft hier een
half uur om rond te kijken," ben ik weer helemaal verzoend met de Cubaanse lijnbus,
die ons redelijk comfortabel langs alle Cubaanse steden voert. Na tien uur ' s
avonds barst de muziek in Trinidad weer los. Net als in andere steden heb je hier
Trinidad een Casa de la Musica en Casa de la Trova, waar altijd live muziek is
en volop wordt gedanst. Ik zie een Nederlandse vrouw dansen met steeds andere Cubaanse
routiniers. Ik vraag haar of ze haar danskunst in deze vakantie heeft geleerd. Ze
schudt haar hoofd: "maar elke keer als ik hier ben, leer ik weer bij." Die
volgende dag staan we wat aarzelend bij het bordje salsales. Het is het eind
van de dag en er is weinig licht in een soort ruïne met hoge begroeide muren en
een stenen podium waar twee Cubanen les geven aan een paar Duitse vrouwen. "Het
is onze derde les," leggen ze uit en we kijken bewonderend hoe de leraar en
zijn assistent de beide dames laten swingen op het stenen podium. Een jong
Pools stel sluit zich aan. Ze zijn net  als wij beginners en met hen krijgen we les. Een
uur later hebben we de basispas en een eerste draai onder de knie. Wat is het
jammer dat we de buskaartjes voor morgen al op zak hebben.

We zijn niet de enige toeristen, die in de ban zijn van de Cubaanse
muziek. In het vliegtuig zitten we naast een passagier met een trombonekoffer
als handbagage. Hij heeft met een vriendin een salsareis geboekt, maar wil ook
graag muziek maken met Cubaanse muzikanten. Later blijkt dat het ruim van het
vliegtuig vol instrumenten ligt. Ze zijn van de Limburgse Big Band Beeg, die speciaal
voor deze reis arrangementen van Benny Moré liet maken. Al voor de tweede keer toeren
ze, met een Cubaanse gastspeler, door Cuba. "Komt er nu ook een Cubaans orkest
naar Nederland? " vraag ik hen. Dat is lastiger. In 2013 mogen Cubanen, dankzij
het liberalere beleid van Raoul Castro, voor het eerst, 54 jaar na de
revolutie, vrij naar het buitenland reizen. Toch zal het reizen van Cubanen nog
geen grote vlucht nemen. Er is gewoon geen geld voor. Ondanks het zeer lage
welvaartspeil staan kunst en cultuur op een hoog niveau. Onderwijs is gratis,
ook het conservatorium en de balletschool, en talent zit in de genen. In
Camaquez bezoeken we een repetitie van het dans gezelschap Endedans, het tweede
moderne dansgezelschap in Cuba. De omstandigheden zijn armoedig. Orkaan Sandy heeft
ook nog eens het dak van de studio meegesleurd. Terwijl werklui met reparatie
bezig zijn, is choreografe en directeur Tania Vergara gedreven bezig om met
haar getalenteerde dansers te repeteren. De volgende dag staan ze in de
schouwburg, een monumentaal tot op de draad versleten gebouw, maar als het
licht uitgaat, vergeet je de armoede en ga je op in de magie van muziek en dans.

Info:

Cuba is het grootste eiland van de Cariben, omringd door de
Atlantische oceaan en de Caribische zee, op 12 uur vliegen van Nederland. De beste
reistijd voor Cuba is van december t/m april. De KLM vliegt naar Havana en Arkefly
vliegt naar Holguin. Sinds 1959 is Cuba een republiek met een centrale
socialistische regering. De communistische partij is de enige legale partij. Toerisme
is de grootste bron van inkomsten, daarna volgt suiker. Er zijn twee
munteenheden in Cuba. Toeristen mogen officieel alleen betalen met pesos
convertibles,

Dansreizen naar Cuba:

www.two4salsa.nl

www.cumlaudetravel.nlwww.cubanrhythm.com

Ode aan de fiets

In de schuur staan vier fietsen. Stella, een boodschappenfiets met flinke tassen achterop, die de accu verbergen, Koga 1, mijn favoriet en Koga 2, allebei toerfietsen, zodat ik ook met een logee

Lees meer

Kasteel Reuversweerd weer een kloppend hart in Cortenoever

Menig Zutphenaar maakt graag een fietstochtje over het nieuwe pad op de oude dijk in Cortenoever. Het pad voert langs de achterzijde van kasteel Reuversweerd dat volledig in de steigers staat. Er

Lees meer

Baby op drift

Later zou zij zich afvragen wat er was gebeurd als ze niet had omgekeken. Maar Anka keek wel om, toen ze haar boodschappen in haar fietstas laadde en weg wilde fietsen. In een flits zag ze een meisje

Lees meer

© Agnes van Brussel 2019  |  Website door Buro Zutphen