Bel Agnes van Brussel: 06 209 63 489     


Jos Brink speelt liedjesschrijver Van Tol in musical

Jos Brink kruipt in de huid van liedjesschrijver Jaques van Tol

Jos Brink zat tot diep in de nacht te werken aan een preek in de Duif, zijn geliefde kerk, vlak achter zijn huis in Amsterdam. Maar als hij begint te praten over zijn rol in de nieuwe musical valt alle vermoeidheid weg. Tussendoor zingt hij een paar regels of declameert een stukje tekst: De prachtige liedjes van Van Tol, een dichtregel van Vroman en een stukje uit de brieven van Paulus, ‘de knorrige apostel’.

Hij preekt, schrijft, speelt toneel, zingt, maakt televisie en schildert, maar concentreert zich nu vooral op zijn rol als liedjesschrijver Jacques van Tol in de musical ‘Als op het Leidseplein...’.


De stommiteit van Jacques van Tol ‘Jacques van Tol was een a-politieke man, een hele lieve volgens zijn kinderen, die een enorme stommiteit beging in de oorlog. Hij was een veelschrijver en ging daar gewoon mee door in de oorlog. Er moest brood op de plank voor vrouw en kinderen. Hij ging bij de NSB, maar heeft nooit dat uniform gedragen. Het stomste wat hij deed was het meewerken aan een radioprogramma voor de Duitsers, moffen, zou ik bijna zeggen. Dat heb ik van huis uit mee gekregen. Ik was bij het peuterverzet. Zie je het voor je, mijn moeder smokkelde stenguns in de kinderwagen en wie lag op het matrasje? Ik heb haar wel eens gevraagd: ‘hoe kon je dat doen?’ En ze zei: ‘het moest gewoon’. Ik spreek nu niet meer van moffen. Het is een ander volk geworden, denk ik, hoop ik. Je moet vergeven, maar niet vergeten. Ik kijk veel naar de Duitse televisie. Ik spreek het ook goed, het is een mooie taal. Er zijn veel programma’s over de oorlog op de Duitse netten. En ik moet het allemaal zien. Het blijft verbijsterend hoe de Duitsers achter Hitler aanliepen. Maar de oorlog is nooit voorbij. ‘Kom vanavond met verhalen hoe de oorlog is verdwenen’ (Vroman?), nee dus, de oorlog is niet voorbij. Kijk maar naar het fundamentalisme en onze reactie daarop. Het is als een veenbrand, onderhuids kruipt het door. Laatst zette ik mijn auto in de buurt van de Meervaart en bij terugkomst hingen er een stuk of twintig Marokkaantjes omheen. Toch met dunne billen stapte ik op mijn auto af. Toen vroeg er een: ‘Wanneer zien we u weer op tv?’

Wie is er fout? Wat ik nu van Van Tol vind? Ik heb het oordeel niet meer. Het zal mijn leeftijd wel zijn: ik ben milder geworden. Heintje Davids zat in de oorlog ondergedoken in het mortuarium van het ziekenhuis in Utrecht. Ze heeft ze natuurlijk ook gehoord: de liedjes die Van Tol maakte in opdracht van de Duitsers op de zondagmiddagradio met teksten als: ‘Dat is de jodenman die vette jodenman’. Toch ging ze na de oorlog met een grote hoed, een voile over haar gezicht en een lange jas naar het interneringskamp, waar Van Tol gevangen zat. Op w.c papier overhandigde hij haar zijn liedje door tralies. Ze zong dat liedje zonder de naam van van Tol te noemen. Wie is er nu fout? Ook Wim Sonneveld presteerde het. Ik zat in de zaal toen hij vertelde: ik heb een liedje gemaakt in de trant van Louis Davids: ‘Ome Thijs’. Ook van Van Tol. Het werd een hit. ‘There is no business like showbusiness’, zong Sonneveld toepasselijk . Zo waren er velen. Ze wilden allemaal zijn liedjes zingen. Van Tol had twee en dertig pseudoniemen. Hij verkocht zijn auteursrechten en heeft er weinig aan verdiend. Hij was er heel bitter over en zijn kinderen hebben er onder geleden. Met dat radioprogramma ging Van Tol echt over de schreef, maar al die artiesten die hem veroordeelden en toch niet zonder zijn liedjes konden .....Dat dubbele wil ik laten zien laten zien en dan mag ieder zelf oordelen.

Trudy Labij (ik speelde nooit eerder met haar, maar het klikt geweldig) komt namens Buma/Stemra de rekening met Van Tol vereffenen. Voor zijn liedjes denkt hij. Maar het is ook een andere afrekening.

Ook voor een jong publiek Het thema van de tweede wereldoorlog en het verzetsliedje ‘Als op het Leidseplein’ zal in eerste instantie de groep tussen 40 en 60 aanspreken. Maar het zal geen oude lullen stuk worden. De musical is helemaal in bij jongeren: zang, dans, toneel. Bij ‘Hello Dolly’ kwamen ze niet een keer maar tien keer. Ze kwamen natuurlijk voor Jamai, maar ook de andere spelers sloten ze in hun hart. Als groupies stonden ze om je heen. Ook nu hebben we jonge mensen in de cast. Iemand als Barend van Zon ligt heel goed. Maar het is spannend of deze musical aan zal slaan. Het is iets geheel nieuws. Met Hello Dolly was het succes bij voorbaat verzekerd. Dit is een moeilijk onderwerp, maar het wordt ook lachen hoor. Dat kan ook niet anders met Trudy Labij en Jos Brink. We hebben de lach aan onze reet hangen. Het mooie van toneel is dat het groeit. De try-outs zijn heel spannend. Ik ben er als de dood voor . Het is toch het publiek dat het uit maakt. Ik weet nog bij de musical Wim Sonneveld. Ik wilde echt in de huid kruipen van Wim Sonneveld, maar was onzeker of het me zou lukken. Iemand uit het publiek bij de tweede try out in Assen sprak me aan: ‘Als ik met mijn ogen knipper zie ik Wim Sonneveld’. Ik was daar helemaal gelukkig mee.

Nieuw toneelstuk Ik wil niet meer vijfhonderd maal optreden met hetzelfde toneelstuk, want ik heb haast. Ik ben nu 63 en wil nog zoveel doen. Ik ben bezig met een nieuw toneelstuk geschreven. Een black comedy: ‘Er gaat een dominee voorbij’. De eerste acte lag er al een tijdje, maar ik kwam niet verder. Deze week was ik eruit. Dankzij Frank( FrankSanders, zijn partner), met wie ik alles door praat, heb ik nu de plot en een stramien. Ik heb er veel zin in, een echt blijspel. Het liefst ga ik net als Mary Dresselhuis door tot mijn 97e. Als dat me gegeven is...’

In kader De musical Als op het Leidseplein.. is in zes theaters in de regio geprogrammeerd:16 nov in Kampen,23 nov in Hardenberg,11 en12 jan in Apeldoorn, 20 jan in Zwolle, 23 feb in Harderwijk, 1 maart in Zutphen.

Jos Brink komt graag deze kant op. Hij slaapt dan in zijn tweede huis, dat sinds de herindeling in de gemeente Lochem ligt. ‘Eenmaal over de IJssel valt alles van me af’. Een beetje geheim is het wel, maar toch deelt hij graag zijn liefde voor de stad Zutphen en het aangename fietstochtje dat hij vanuit zijn huis naar Zutphen maakt.


© Agnes van Brussel 2019  |  Website door Buro Zutphen