Migraine en mindfulness


In Hoofdzaken, oktober 2011 

 Mindfulnesstrainer Edith van Rijn geeft specifieke trainingen aan migrainepatienten en werkt mee aan wetenschapelijk onderzoek naar de effectiviteit van mindfulness bij migraine.


"Mediteren is voor mij zoiets als tanden poetsen. Dat vergeet je ook niet. Meestal mediteer ik' s morgens vroeg. Maar ik zet geen wekker, dus soms ben ik wat later. Dan mediteer ik 's avonds nog een half uurtje. Als ik me dit zelf niet eigen had gemaakt, zou ik de training mindfulness niet kunnen geven."
"Meditatie is een belangrijk onderdeel van mindfulness," legt Edith van Rijn uit. "Migrainepatiënten kunnen er veel baat bij hebben." Ze is zelf migrainepatiënt en weet waar ze over heeft. In haar loopbaan op het terrein van werving en selectie en coaching deed ze al veel ervaring op in het begeleiden van mensen. Maar pas na een periode van ziekte door borstkanker kwam ze in aanraking met meditatie en mindfulness. "Kanker verandert je leven. Je ziet dat bij veel patiënten. De confrontatie met een levensbedreigende ziekte brengt hen tot mediteren, bezinning, schilderen of andere creatieve uitingen." Edith is goed door de ziekteperiode heen gekomen en heeft er, naar haar zeggen, veel aan te danken. Nieuwe inzichten dankzij mindfulness. "Weet je wat eigenlijk heel raar is? Migraine heeft mij in mijn leven meer pijn en ellende gebracht dan borstkanker. Maar de buitenwereld reageert er totaal anders op. Er is zo'n verschil in aandacht en medeleven. De ernst van migraine wordt behoorlijk onderschat. Dat ligt natuurlijk niet alleen aan de buitenwereld, maar ook aan de communicatie van de migrainepatiënt zelf. Die voelt zich constant schuldig en wringt zich in bochten om toch maar afspraken na te komen en te presteren. Ik geloof wel in typische karaktereigenschappen van migrainepatiënten, zoals perfectionisme en plichtsbesef. Veel neurologen zijn dat vast niet met me eens, maar ik ervaar het wel zo."

Edith is een groot bewonderaar van Jon Kabat-Zinn. Hij bracht mindfulness eind jaren zeventig in de medische wereld en koppelde zijn inzichten direct aan wetenschappelijk onderzoek. Daarmee haalde hij het zweverige van mindfulness af en maakte het voor veel mensen toegankelijk. In 2009 volgde Edith de Post Hbo-opleiding tot mindfulnesstrainer aan de Hogeschool van Utrecht. Daarna startte ze, naast haar praktijk als coach, met mindfulnesstrainingen, een algemene training en een training specifiek voor migrainepatiënten. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat mindfulness effectief is bij de behandeling van depressies. Er wordt nu ook gewerkt aan een onderzoek naar het effect bij migrainepatiënten. Edith werkt daar aan mee.
Irma van den Berge( 52) was een van de deelnemers van de mindfulnesstraining voor migrainepatiënten. "Door de training heb ik mijn klachten terug kunnen brengen tot een acceptabel niveau. Ik voel de signalen van migraine nu eerder aankomen en kan dan op tijd op de rem staan. Ik doe trouw de mindfulnessoefeningen. Soms schiet het erbij in en dat merk ik dan wel. Ik heb het gewoon nodig. Ik loop minder te tobben, leef meer in het moment. Als ik bijvoorbeeld op de fiets boodschappen doe, geniet ik heel bewust van de bomen onderweg."

"Mindfulness moet je ervaren," benadrukt Edith. Het volstaat niet om gedurende acht weken een keer per week naar de training te komen en er over te lezen. Wil je er echt baat bij hebben dan moet je dagelijks 50 minuten uitrekken om oefeningen te doen.
"Lijden = pijn x weerstand". Edith noemt terloops deze definitie, en legt uit: "Lijden en pijn hoeft niet samen te gaan. Het lijden ontstaat vaak door een houding ten aanzien van de pijn. We willen er niet aan, we willen het anders dan het is, het moet weg. Dit verzet veroorzaakt het lijden. Hoe groter de weerstand hoe erger de pijn. Door mindfulness leer je om met aandacht te kijken naar de pijn te kijken en je automatische reactie daarop. Je herwint je keuzevrijheid door de situatie te accepteren zoals die is."

Acceptatie noemt Edith het belangrijkste effect van mindfulness. Het is een van de zeven
attitudes waar je in de training aan werkt: Loslaten, geduld, niet streven, acceptatie, niet oordelen, vertrouwen, open houding en mildheid. Het zijn begrippen, afkomstig uit het Boeddhisme. "Maar je hoeft echt geen vrome boeddhist te zijn om er je voordeel mee te doen," meent Edith. Relativering en humor zijn haar niet vreemd. In de training voor migrainepatiënten draait het niet alleen om mindfulnessoefeningen. Ik besteed ook veel aandacht aan de mogelijke behandelingen van de migraine zelf. Ik raad iedereen aan om een keer door de molen van een hoofdpijncentrum te gaan. Naast meditatie zijn er ook oefeningen die je kunt integreren in je dagelijks leven. Elke dag moet je een gewone dagelijkse bezigheid extra aandacht geven. Een afwasje doen, traplopen, dat soort dingen. "En vooral met aandacht eten," benadrukt Edith, als je heel bewust proeft, verandert je smaak. Vroeger at ik veel stroopwafels. Nu proef ik louter vet. Ze komen mijn huis niet meer in."

Uit het werkboek:
"Vaak zetten onze gedachten ons voortdurend onder druk. We zijn ervan overtuigd dat er nog van alles moet gebeuren. We forceren onszelf in de overtuiging dat onze gedachten de waarheid zijn. We zien niet meer dat er ook andere standpunten mogelijk zijn. We doen dingen vaak in een stroom van 'moeten' doen. We creëren een werkelijkheid waarin we menen, dat al die zaken vandaag echt moeten gebeuren
We voelen ons dan, gespannen en bezorgd zonder zelf te weten waarom. Maar als je beseft dat het om een gedachte gaat en geen feit, geef je jezelf keuzevrijheid om te reageren. We kunnen actie ondernemen, maar de gedachte ook laten voor wat hij is.
Even stilstaan en vooral die dingen doen die je energie geven.

Voor informatie over de trainingen: www.werkbalans.info of 06-51020988

blank.jpg