Historisch non-fictie in 'De vierde eeuw'

( De Gelderlander 6-9-2011)

Arnhem- Kort voor het millennium schreef de Arnhemse historicus, Wim Jurg, in drie jaar tijd drie romans. Alle drie spelen ze in de nadagen van het Romeinse rijk. Ruim tien jaar later verschijnt zijn eerste historische non fictie boek.



Jurgs laatste roman, ‘De belegering van Anna’, geldt als zijn mooiste, misschien wel omdat hij daarin zijn literaire verbeelding het meest de kans geeft. Voor een volgend boek had hij ook al ideeën, maar het kwam maar niet op papier. Zijn drukke baan, als directeur van de Vereniging van Schrijvers en Vertalers (VSenV) in Amsterdam bood hem maar weinig ruimte. De beoogde roman zou spelen in de vierde eeuw, een relatief onbekende periode in de geschiedenis. Er was wellicht ook al een vrouwelijke hoofdpersoon, Fausta, de vrouw van keizer Constantijn de Grote. Er bestaan veel legenden over haar, maar de feiten blijven ongewis. Jurg las alles wat er over de vierde eeuw in de vakliteratuur verscheen. Met name Ammianus Marcellinus, de laatste grote Latijnse geschiedschrijver ( 330- 395), werd zijn favoriete gids bij het speuren naar de loop der geschiedenis. “Er zijn jammer genoeg teveel geschiedschrijvers die hun eigen opinie voorop stellen,” aldus Jurg. “Ammianus probeert dat bewust niet te doen, ook al lukt het hem niet altijd.”
Er kwam een moment, waarop Jurg zich realiseerde dat hij alle mogelijke kennis had vergaard over de vierde eeuw en dat hij ook een non fictie boek kon schrijven. “Zo’n boek is minder vluchtig, en wordt bij allerlei gelegenheden en herdenkingen door de uitgever weer onder de aandacht gebracht.” Bovendien was de vierde eeuw interessant vanwege het opkomend christendom en levert het interessante vergelijkingen op met de kerkelijke ontwikkelingen in onze tijd. “We kennen de Romeinen als christenvervolgers vooral uit de christelijke literatuur. Maar in feite,” vertelt Jurg, “waren de Romeinen over het algemeen heel tolerant naar aanbidders van andere goden. De Christenen kenden echter maar een god en wilden iedereen bekeren. Ze weigerden aan de gebruikelijke erediensten voor de vele Romeinse goden deel te nemen. Dat betekende voor de Romeinen een misdrijf, dat zwaar werd bestraft. Criminelen werden voor de leeuwen geworpen, dus ook de christenen, die weigerden aan offerdiensten mee te werken. Maar het gebeurde niet op die schaal, zoals ons op school is geleerd.”
In de vierde eeuw verwierf het christendom langzaam maar zeker een positie totdat het aan het eind van de eeuw staatsgodsdienst werd. De overwegingen van de betrokken keizers zijn pragmatisch en herkenbaar. “Het mag dan 1700 jaar geleden zijn, hier ligt de basis van onze eigen maatschappij,” aldus Jurg.
Jurg had de kennis in huis, kreeg nog een aanmoediging van historicus Fik Meijer, en schreef zijn eerste non fictie boek, De vierde eeuw of hoe het christendom staatsgodsdienst werd. Vanaf vandaag ligt het boek in de boekhandel. Op de voorpagina prijkt Fausta, echtgenote van Constantijn de Grote. Komt er nog een roman, waarin Jurg haar geheimen onthult? Jurg zegt geen nee, maar is voorlopig blij met zijn geschiedschrijving. Dit is een boek dat blijft.”

Info: De vierde eeuw, of hoe het christendom staatsgodsdienst werd. Wim Jurg, Uitgeverij Damon, 29,95

blank.jpg