I Compani en dichter d'Andrade

 Braziliaanse dichter d’Andrade inspireert jazzgroep I Compani tot een bruisende voorstelling

 

Op de cd’tjes in de auto ter voorbereiding op het interview is de muziek nog vreemd en onrustig: vrij ontoegankelijke jazz met gesproken teksten tussendoor. 

Maar zoals soms gebeurt door een ontmoeting en de intensiteit van een live concert, is de verovering compleet. Komt het door de energie van de muzikanten onder leiding van saxofonist Bo van de Graaf of komt het door de combinatie van muziek, beeld, poëzie en de performance van zangeres Quirine Melssen? Het werkt in ieder geval als een louterend stortbad.

 

De jazzgroep I Compani bestaat 20 jaar en dat jubileum moet gevierd worden. Nog altijd dezelfde musici in die twintig jaar? Welnee, de enige constante factor is Bo van de Graaf en verder zijn het steeds weer nieuwe muzikanten en vaak ook nieuwe instrumenten voor de broodnodige inspiratie. Volgens Van de Graaf is het nodig om steeds weer te vernieuwen. ‘Je moet jezelf steeds weer verbazen en die verbazing overbrengen op het publiek’. Italiaans artiestenbloed stroomt door zijn aderen. Zijn Italiaanse overgrootvader kwam als poppenkastspeler naar Amsterdam en stond aan het begin van een nog altijd bestaande poppenkasttraditie op de Dam. Met I Compani speelde hij zelf acht jaar lang in het kerstcircusorkest in de Utrechtse schouwburg. Maar ook nuchter Hollands kruideniersbloed maakt deel van hem uit. Zijn ouders dreven een Albert Heijn winkel in Wijchen. Onmisbaar acht hij dat laatste, want in dit vak moet je ook kunnen managen, je concerten verkopen en subsidies in de wacht slepen. Af en toe speelt hij met een andere band . ‘Heerlijk is dat dan even: die zorgeloosheid’, vertelt hij, nadat hij het zoveelste telefoontje pleegde om ervoor te zorgen dat zijn tienkoppige band op tijd op de planken staat.

 

Maar dan zijn ze er: Bo van de Graaf en Ewout Dercksen (saxofoon), Jeroen Dormerik (trompet), Tessa Zoutendijk (viool) , Michel Mulder (bandoneon), Hans Hasebos (vibrafoon en marimba), Quirine Melssen (zang en performance), Albert van Veenendaal (piano), Meinrad Kneer (bas) en Yonga Sun (drums)

 

Wellustige poëzie
I Compani is vooral Bo van de Graaf. Met deze band maakte hij een muzikale ontwikkeling door. Steeds meer heeft hij er een eigen stempel op kunnen drukken. De laatste jaren werkt hij veel met beeld en poëzie. ‘Met de gedichten van de beroemde Braziliaanse dichter d ’Andrade liep ik al veel langer rond. Ik hou ervan om vanuit tekst muziek te componeren. Het geeft houvast en maakt het ook interessant voor een breder publiek’. Voor het jublileumconcert schreef hij zelf de suite Museum van gevoelens en koos hij teksten en gedichten uit als een ode aan een recente liefde.Van de Graaf is niet de enige die zich heeft laten inspireren door de dichter Carlos Drummond d ’Andrade, die na zijn dood een groot oeuvre van erotische gedichten naliet. Bekend is de prachtige documentaire O amor natural van Hedy Honigmann. Ook hierin draait het om de liefde, de lichamelijke liefde wel te verstaan. Zeven componisten, die allemaal ooit met I Compani hebben gespeeld schreven een compositie op de gedichten van d’Andrade als een soort verjaardagscadeau voor I Compani. Wellustige gedichten zijn het, maar alles behalve platvloers. Het is de klassiek geschoolde zangeres Quirine Melssen die de gedichten vertolkt. Heel spannend en humoristisch begint zij te vertellen over zoenen, soms verstaanbaar en soms overstemd door de muziek. In haar rode glimmende jurk met rozen en witte naaldhakken is ze op een grappige manier sensueel en vitaal.

 

Veejay

Soms is er te veel om naar te kijken, de performance van Melssen, de tien muzikanten die elkaar lijken te verrassen met improvisaties en een enorme energie uitstralen en de beelden van de Veejay Martijn Grootendorst. Al vaker werkte hij met I Compani samen onder andere in de voorstelling Fellini, een ode aan de Italiaanse regisseur in beeld en muziek. Grootendorst kreeg net als de bandleden vrij spel en improviseert met films en fotografie van eigen hand. Bijzonder zijn de close ups van twee ogen, dan weer geopend dan weer gesloten. Het zijn beelden die alle ruimte aan de verbeelding geven en ook spanning oproepen wanneer de pupil alsmaar groter wordt om tenslotte te veranderen in een omvatte borst.

 

In de muziek zijn met de bandoneon heel duidelijk Zuid-Amerikaanse invloeden te herkennen en ook de marimba geeft de muziek een exotische touch. Er zijn allerlei muzikale invloeden, maar het is toch vooral moderne jazz. Eigenwijs, onrustig en gepassioneerd neemt de muziek je mee naar het hoogtepunt van de voorstelling: de dadaïstische sonate Erotica, een onnavolgbare act van Quirine Melssen. Meer moet er ook niet verteld worden want: De dingen die in bed gebeuren / zijn geheim van wie bemint.

 

www.icompani.nl

 
blank.jpg