Jasper le Clercq en Zapp strijkkwartet

 Is dit nog Jazz?

Zapp Strijkkwartet doorbreekt tradities in klassieke en jazzmuziek

Toen Hein Spanjaard, voormalig schouwburgdirecteur, hem belde reageerde hij verbaasd. Interbellum? Gershwin? Moeten wij opeens klassiek gaan spelen? 

Maar Spanjaard wist hem te overreden. ‘Hein is een fan’ stelt violist Jasper le Clercq tevreden vast. En Spanjaard is vast niet de enige, want het openingsconcert van het festival Kamermuziek aan de IJssel met het Zapp strijkkwartet is snel uitverkocht.

De keuze voor Zapp is niet toevallig. Het festival Kamermuziek aan de IJssel heeft dit jaar als thema het Interbellum, de periode tussen de twee wereldoorlogen. Het is een periode van vernieuwing op allerlei terreinen. Op verschillende plekken in de wereld wordt geëxperimenteerd met nieuwe muziek. Gershwin maakt in 1924 in Amerika zijn Rhapsody in Blue met een mix van post romantische muziek, joodse volksmuziek, jazzelementen en pianorags. In Europa verwerkt Bartok volksmuziek in klassieke muziek. Het Interbellum zegt Jasper le Clercq weinig, ‘gewoon een andere tijd’, maar hij beseft in zijn nuchtere onbevangenheid niet hoezeer hij met zijn Zapp strijkkwartet op dezelfde manier aan het experimenteren is als de musici tijdens het Interbellum. Ook Zapp doorbreekt tradities en etiquettes op de klassieke podia en even zo goed op de jazzpodia.
Toch straalt le Clercq in het Rotterdams café vlakbij zijn huis weinig revolutionairs uit. Het draait bij hem allemaal om ‘lekker spelen’. Het woord strijkkwartet komt nauwelijks over zijn lippen en zijn ambitieuze programma in verschillende formaties verklaart hij met: ‘Van één bandje kan je niet leven’.Van weerstand uit de kringen van klassieke muziek of uit de jazzwereld merkt hij niks. ‘Onze muziek komt altijd binnen’ zegt hij. Een deel van het succes heeft te maken met de manier waarop Zapp zich openstelt voor het publiek. Het zijn vier extraverte innemende musici, die voortdurend in contact staan met het publiek en zo nodig ter plekke aanpassingen doen in het repertoire afhankelijk van de sfeer.

Repertoire
Zappstrijkkwartet speelde al eerder in Zwolle tijdens de Jazz Impuls-jazzconcerten georganiseerd door Bob Hagen en verraste het publiek met hun repertoire. Ze spelen pop, jazz, balkan, tango en klassiek. En liefst allemaal door elkaar. Ze wisselen razendsnel van instrument, imiteren drums en bas met chop- en percussietechnieken, zingen en spelen akkoordjes als op gitaren. Het Zapp strijkkwartet bestaat uit vier strijkers, de violisten Jasper le Clercq en Friedmar Hitzer, altviolist Oene van Geel en cellist Emile Visser. Het zijn vier individualisten, die ieder heel herkenbaar zijn aan hun eigen spel en elkaar vinden in de improvisatie. Emile Visser heeft als enige een klassieke conservatoriumopleiding en speelt ook in het Metropoolorkest. De anderen hebben hun wortels in de lichte muziek. Maar of iets klassiek is of jazz : ‘dat soort dingen houden we ons als Zapp helemaal niet mee bezig’.
Zijn open houding ten opzichten van alle muziekstijlen heeft volgens le Clercq ook te maken met de Rotterdamse conservatoriumopleiding. Hij kwam ernaar toe om jazz te leren spelen en dat lukte ook toen Michael Gustorff uit Arnhem werd gehaald om een jazzopleiding op te zetten. Tegelijkertijd was de sfeer op het conservatorium zo open dat je met alle soorten muziek kon kennis maken. Hij speelde mee met allerlei ensembles: pop, flamenco en salsa. Het grote voordeel van een jazzopleiding is voor hem dat je er leert om op een compositieachtige manier met muziek om te gaan. ‘Als ik klassiek muzikant was geworden

had ik nu waarschijnlijk niet gecomponeerd’. Ook die kant van Zapp is voortdurend in ontwikkeling. Stonden op de eerste twee cd’s nog veel composities van Van Geel en le Clercq, voor de derde cd die in november uit komt heeft Zapp juist andere componisten gevraagd voor hen te schrijven. Niet om dat klakkeloos over te nemen maar juist om met nieuwe elementen aan het werk te gaan en het tot ‘hun eigen ding’te maken.

‘We zijn trots op al die nieuwe Nederlandse composities en wilden de cd aanvankelijk Polderjazz noemen, maar ja is het wel jazz?’

Toekomst
‘Hoe ik de toekomst zie?: somber!’ zegt le Clercq met een grote grijns. ‘Ik ben immers op mijn top’. Voorlopig wil hij wel verder met Zapp. Er lag een verzoek om les te geven en een nieuwe opleiding op te starten aan het conservatorium. Maar liever steekt hij nu nog al zijn tijd in het spelen en componeren. De derde CD komt in november uit en wordt op 26 november gepresenteerd in de kleine zaal van het concertgebouw in Amsterdam. Zwolle krijgt al een voorproefje in het concert van vanavond. Maar hoe het programma er precies uitziet is op het moment van gesprek nog open. ’s Middags wordt er nog gerepeteerd met pianist en artistiek leider van het festival Rian de Waal en de andere deelnemers van het openingsconcert, zangeres Pauline van Schaijk, bassist Hein van der Geyn, James Campbell, klarinet en Peter Gaasterland, fagot.

Festival kamermuziek aan de IJssel 22 t/m 30september in Zwolle, Kampen en Hattem Tel:038-4288288

 
blank.jpg